Negen jaar na de ondertekening van het vredesakkoord tussen de Colombiaanse regering en de voormalige guerrillabeweging FARC groeit de erkenning dat de uitvoering van het akkoord aanzienlijke tekortkomingen kent. Ondanks vooruitgang in ontwapening en re-integratie blijven fundamentele hervormingen uit, stellen oud-onderhandelaars en ex-strijders.
Het akkoord, ondertekend in 2016, betekende destijds een historisch einde aan meer dan vijftig jaar gewapend conflict en bracht stabiliteit in verschillende zwaar getroffen regio’s. Volgens cijfers blijft ruim 85 procent van de voormalige FARC-leden deelnemen aan programma’s voor herintegratie. Toch kampen veel gebieden nog steeds met geweld, illegale economieën en beperkte staatsaanwezigheid.
Frank Pearl, voormalig regeringsonderhandelaar, stelt dat het proces is blijven steken op twee cruciale punten: de plattelands- en politieke hervorming. “Zolang de omstandigheden in de regio’s niet verbeteren, zal het geweld blijven bestaan onder nieuwe namen en organisaties,” waarschuwde hij.
Carlos Antonio Lozada, voormalig FARC-leider en nu senator, wijt de stagnatie aan een gebrek aan politieke wil sinds 2016. “De regeringen die volgden hebben het akkoord nooit in zijn geheel toegepast. Colombia heeft een gezamenlijk nationaal project nodig, en dit akkoord kan die basis zijn,” zei hij.
De Verenigde Naties bevestigden intussen opnieuw hun steun aan het vredesproces. De VN-verificatiemissie benadrukte dat haar vernieuwde mandaat zich zal richten op de sociale, politieke en economische re-integratie van ex-strijders, de bescherming van vredesondertekenaars en gemeenschapsleiders, en de uitvoering van de integrale landbouwhervorming.
Het akkoord blijft een referentiepunt voor de Colombiaanse vrede, maar de onvolledige uitvoering toont volgens waarnemers aan hoe kwetsbaar het proces blijft in een land waar gewapende groepen nog steeds actief zijn.
